Leraar worden in het VO?

Probeer zoveel mogelijk te weten te komen over wat het betekent om leraar te worden in het voortgezet onderwijs. Bezoek scholen, praat met leraren, leerlingen, andere overstappers… Bied jezelf aan als gastdocent en ervaar hoe het is om voor de klas te staan. En beantwoord dan – eerlijk – de vraag of het vak bij je past.

Bedenk dat lesgeven pittig kan zijn. Het onderwijs is een minimaatschappij met eigen normen en waarden en leerlingen zijn niet altijd lieverdjes. Maar: je krijgt er veel voor terug. Waardering, afwisseling, het gevoel dat jouw werk iets betekent voor anderen. En je leert zelf ook veel. Over wat er leeft in de wereld van jongeren, over je eigen capaciteiten en je grenzen. Men zegt niet voor niets: “Je groeit in het onderwijs.”

Bedenk ook dat je als leraar in het voortgezet onderwijs veel meer doet dan alleen voor het bord staan. Zowel tijdens als buiten lesuren heb je een coachende en begeleidende rol. Met een team van collega’s ben je verantwoordelijk voor een groep leerlingen. Je denkt mee over nieuwe lesprogramma’s en maakt gebruik van moderne leermiddelen, zoals de elektronische leeromgeving. Ook verricht je coördinerende taken en gaat je aandacht uit naar het organiseren van buitenschoolse activiteiten. Leraar is een veelzijdig beroep, waarin je veel van jezelf kwijt kunt.

Stel: je vindt een baan in het voortgezet onderwijs. In veel gevallen sta je dan meteen voor de klas. In het eerste schooljaar hoef je 20% minder les te geven, maar dan nog is het zwaar, vooral in het begin. Bereid je daarop voor. Want náást je werk in de praktijk moet je ook nog het leertraject volgen om je lesbevoegdheid te halen. Natuurlijk neem je ervaring mee uit je vorige werkkring. Maar je zult veel tijd moeten investeren in het ophalen van kennis en het volgen van de opleiding. Kun je daarvoor de tijd en energie vrijmaken?

Als je wilt, kun je je geschiktheid uitgebreid laten testen voordat je solliciteert. Er zijn speciale geschiktheidsonderzoeken voor mensen die overstappen uit een ander beroep: de zogenaamde ‘EVC-testen’ (Erkennen Verworven Competenties). Je kunt hiervoor terecht bij de lerarenopleidingen. In een geschiktheidsonderzoek bekijken zij wat jouw sterke punten zijn, en waar je scholing en begeleiding bij nodig hebt. De prijs voor zo’n test kan behoorlijk oplopen. Vraag daar dus eerst naar. Als je zij-instromer wilt worden, maakt een geschiktheidsonderzoek vaak deel uit van de sollicitatieprocedure.

Denk je dat het onderwijs iets voor je is? En denk je ook dat je het aankunt? Ga solliciteren! Dat kan direct bij een school, via vacaturesites, door je aan te melden bij een bemiddelingsorganisatie voor overstappers of zij-instromers… Onder het kopje ‘Arbeidsmarkt’ elders op deze website vind je meer informatie. Het kan zijn dat een geschiktheidsonderzoek deel uitmaakt van de sollicitatieprocedure. Dat verschilt van school tot school.

Zie je nu geen passende baan in het onderwijs? Kijk dan hoe je vast zelf aan de slag kunt gaan met de scholing die je nog nodig hebt. Een lerarenopleiding kan je hierover adviseren.

Je hebt gesolliciteerd, en de school en jij zijn allebei enthousiast. Je krijgt dan een tijdelijk contract, vaak in deeltijd. Op basis van het geschiktheidsonderzoek en/of het sollicitatiegesprek bepaal je een opleidingstraject om je onderwijsbevoegdheid te halen. Dat doe je samen met de school en met de lerarenopleiding. Het is belangrijk dat je goede afspraken maakt. Zodat jullie allemaal weten waar je aan toe bent. Waarover je afspraken kunt maken?

• Over de uren die je besteedt aan lesgeven en aan je eigen opleiding - worden je opleidingsuren doorbetaald of volg je de studie in je eigen tijd?
• Over de begeleiding die je vanuit school krijgt – vooral in het begin is het belangrijk dat je niet ‘aan je lot wordt overgelaten’.
• Over wie wat aan opleiding betaalt – denk ook aan de tegemoetkoming die je tot je 30^e van de IB-Groep kunt krijgen, en de mogelijkheid om opleidingskosten af te trekken van de belasting.