Lerarenopleidingen

Lerarenopleidingen

Voor de klas in het voortgezet onderwijs? Een tweedegraads bevoegdheid haal je op een hbo. Voor een eerstegraads bevoegdheid kun je terecht op verschillende universiteiten. Maar voor sommige algemene vakken kun je ook terecht op een hbo. 

Let op: de meeste hogescholen bieden niet alle lerarenopleidingen aan. Vaak worden de opleidingen ook verspreid over verschillende locaties van de hogeschool. Ook zijn er verschillende schooltypen (bijvoorbeeld hogeschool voor de kunsten, sport). Kijk op www.studiekeuze123.nl waar je de opleiding van je keuze kunt volgen. Een reguliere tweedegraads lerarenopleiding duurt vier jaar in voltijd. De opleiding wordt ook in deeltijd of in duale vorm gegeven. In vele gevallen zijn maatwerktrajecten mogelijk. HBO en WO afgestudeerden kunnen ook de eenjarige kopopleiding volgen. Enkele scholen bieden ook de mogelijkheid om in de school zelf de opleiding te volgen, de opleidingsschool. 

Toelatingseisen

Je wordt toegelaten tot een lerarenopleiding als je een havo- of vwo-diploma hebt, of een diploma van een middenkader- of specialistenopleiding van het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (hoogste niveau in het secundair beroepsonderwijs en volwasseneneducatie, niveau 4), of een diploma van een vierjarige mbo-opleiding. Als je een hbo- of een universitair diploma hebt word je veelal toegelaten tot de kopopleiding of de lerarenopleiding bepaalt welke vrijstellingen je krijgt voor de reguliere opleiding. Als je 21 jaar of ouder bent en je voldoet aan geen van de eerder genoemde toelatingseisen, dan kun je aan een lerarenopleiding een toelatingsonderzoek doen (ook wel colloquium doctum genoemd). Als daaruit blijkt dat je geschikt bent voor de opleiding, dan kun je worden toegelaten tot de reguliere vierjarige opleiding. 

Je wordt toegelaten tot de eerstegraads lerarenopleiding als je een master of doctoraal examen gehaald hebt of je bent al  tweedegraads bevoegd. 

Geschiktheidsonderzoek

Als zij-instromer moet je meestal een geschiktheidsonderzoek doen om je geschiktheidsverklaring te halen. De school waar je hebt gesolliciteerd kan zo’n test voor je aanvragen (en betalen), maar je kunt het ook op eigen initiatief laten doen. De kosten voor het onderzoek kunnen behoorlijk oplopen. Vraag daar eerst naar! 

Eerst wordt jouw kennis en ervaring beoordeeld aan de hand van je vooropleiding en je ervaring (ook niet  werk gerelateerd). Beschik je over de juiste kennis en ervaring, dan volgt het geschiktheidsonderzoek waaruit blijkt of je direct voor de klas kan of eerst een lerarenopleiding moet volgen.

www.leroweb.nl/lero/kopopleiding

Eerste- en tweedegraads bevoegdheid

Om op het voortgezet onderwijs les te mogen geven, heb je een bevoegdheid nodig. Tweedegraads óf eerstegraads. Je bevoegdheid bepaalt of je mag lesgeven aan alleen de onderbouw, of ook aan de bovenbouw. Welke bevoegdheid je hebt, ligt aan je opleiding.

Tweedegraads bevoegdheid

Een tweedegraads bevoegdheid houdt in dat je voldoet aan de bekwaamheidseisen vo/bve, en dat je mag lesgeven aan:

  • de eerste drie klassen van havo en vwo
  • het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo)
  • het praktijkonderwijs (pro)
  • het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie (bve)

Een tweedegraads bevoegdheid haal je via een lerarenopleiding aan een hogeschool. Je kiest een vak waarin je wilt lesgeven, en daarvoor haal je je bevoegdheid. 

Een lerarenopleiding is in principe een vierjarige hbo-opleiding. Je kunt de studie vaak ook in deeltijd doen. En in sommige gevallen kom je in aanmerking voor een verkort opleidingstraject. 

Voor zij-instromers, herintreders en mensen met een pabo-diploma zijn er maatwerktrajecten. En als je al een bachelordiploma hebt kun je de eenjarige kopopleiding volgen. Je kunt je tweedegraads bevoegdheid ook halen via een duale opleiding, waarbij je studeert en tegelijk werkt als Leraar In Opleiding (LIO). 

 

Opleiden in de school

Studenten aan een lerarenopleiding volgen steeds vaker een groot deel van hun opleiding in de praktijk: op de school. Het voordeel is dat je direct meedraait in het schoolgebeuren, zo kun je theorie en praktijk dus makkelijk koppelen. En je doet gelijk leservaring op. Ook voor de school heeft deze vorm van opleiden voordelen: je levert extra lescapaciteit en bevoegde leraren vinden het vaak een uitdaging om als coach voor studenten op te treden. 

Eerstegraads bevoegdheid

Een eerstegraads bevoegdheid houdt in dat je voldoet aan de bekwaamheidseisen vho (voorbereidend hoger onderwijs), en dat je daarom mag lesgeven aan:

  • De hele onderbouw van het voortgezet onderwijs, maar ook
  • De bovenbouw van het havo en het vwo.

Je eerstegraads bevoegdheid kun je behalen via de universitaire lerarenopleiding na je master of de master of education na de bachelor. Ook bij de hbo-lerarenopleidingen kun je je eerstegraads bevoegdheid halen via een master. Je moet dan wel al de tweedegraads bevoegdheid hebben voor deze vakken. De meeste hbo-lerarenopleidingen werken hiervoor samen met een of meerdere universiteiten. 

De eenjarige universitaire lerarenopleiding kun je doen nadat je een doctoraal- of masterdiploma hebt gehaald. Sluit je studie niet direct aan bij het schoolvak, houd er dan rekening mee dat je de ontbrekende vakinhoudelijke kennis zult moeten bijspijkeren.  

Zij-instromers en hbo-bachelors kunnen vaak een verkorte opleiding op maat volgen. Heb je een universitair bachelordiploma op zak? Dan kun je een educatieve master volgen van twee jaar. Je krijgt dan naast vakinhoud ook de lerarenopleiding. Voor welke vakken je een educatieve master kunt doen, verschilt per universitaire lerarenopleiding.

Overzicht van lerarenopleidingen

HBO

Fontys Hogescholen
0877-877 877
www.fontys.nl
Locaties lerarenopleidingen: Tilburg, Sittard, Eindhoven 

Hanze Hogeschool
050- 595 78 90
www.hanze.nl
Locatie lerarenopleidingen: Groningen

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden
058-251 2345
www.nhl.nl
Locatie lerarenopleidingen: Leeuwarden 

Christelijke Hogeschool Windesheim
038-469 9911
www.windesheim.nl
Locatie lerarenopleidingen: Zwolle  

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
Instituut voor Leraar en School
024-353 0000
www.ils.han.nl

Hogeschool Utrecht
030-2547100
www.hu.nl

Hogeschool van Amsterdam
020-525 6777
www.hva.nl
Locatie lerarenopleidingen: Amsterdam

Hogeschool INHOLLAND 
0900 - 46 465 52 63 (lokaal tarief) 
meesterwerk.inholland.nl
Locatie lerarenopleidingen: Amstelveen  

LOI Hogeschool
071-5451243
www.loi.nl/lerarenopleidingen

Hogeschool Rotterdam
010-241 44 00
www.hogeschoolrotterdam.nl
Locatie lerarenopleidingen: Rotterdam 

Stoas Wageningen |Vilentum Hogeschool
088-0206700
www.stoasvilentum.nl
Locaties Wageningen 

Driestar Educatief 
0182-54 03 33
www.driestar-educatief.nl/hogeschool
Locatie lerarenopleidingen: Gouda 

Hogeschool Leiden
071-5188800 
www.hsleiden.nl/opleidingen
Locatie lerarenopleidingen: Leiden 

De opleidingsschool 
Opleiden in de school
www.opleidingsschool.nl

De gereformeerde hogeschool
038–425 55 42
www.gh-gpc.nl
Locatie lerarenopleiding: Zwolle 

Universitair

Universiteit van Amsterdam (UvA)

Instituut voor de lerarenopleiding (ILO)
T: 020-525 1288
www.ilo.uva.nl

Vrije Universiteit Amsterdam (VU)
020-598 9222
www.onderwijscentrum.vu.nl

Technische Universiteit Delft (TUD)
015-278 5594
www.tulo.tudelft.nl

Technische Universiteit Eindhoven (TUE)
040-247 3095
www.tue.nl/esoe

Universiteit Twente (UT)
053-489 5489
www.utwente.nl

Rijksuniversiteit Groningen (RUG)
050-363 2000
www.rug.nl/education/lerarenopleiding

Universiteit Leiden
ICLON Lerarenopleiding
071-527 4015
www.iclon.nl

Radboud Universiteit
Radboud Docenten Academie
024-3615 572
www.ru.nl/docentenacademie

Tilburg University
Universitaire Lerarenopleiding Tilburg (ULT)
013 466 2580
www.tilburguniversity.edu/lerarenopleiding

Universiteit Utrecht (UU)
030-253 3400
www.uu.nl

Alle hbo en wo masteropleidingen 
www.theofficialmasterguide.nl
Informatiesite met alle hbo en wo masteropleidingen

 

HBO-kunstopleidingen

Hogeschool voor de Kunsten
030-2332256
http://www.hku.nl/
Locatie lerarenopleiding: Utrecht 

Artez Hogeschool voor de Kunsten
026-3535600
http://www.artez.nl/
Locaties lerarenopleiding: Arnhem, Enschede en Zwolle 

Willem de Kooning Academie
010 241 474
http://www.wdka.nl/
Locatie lerarenopleiding: Rotterdam 

Codarts Hogeschool voor de Kunsten
010-2171100
http://www.codarts.nl/
Locatie lerarenopleiding: Rotterdam 

Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten
020 527 7710
http://www.ahk.nl/
Locatie lerarenopleidingen: Amsterdam